Zaak-Zoilamerica opnieuw in de aandacht
‘Verkrachter’ Ortega niet welkom in Paraguay

Op 14 juli publiceerde de digitale krant ABC Color in Paraguay een verklaring van Gloria Rubin, de secretaris voor Vrouwenzaken met de titel van minister. Ze verklaarde dat de ‘verkrachter en misbruiker’ Daniel Ortega niet welkom zou zijn op 15 augustus bij de inhuldiging van de nieuwe president Lugo. Het bericht sloeg in als een bom.

  Zoilamérica Narváez  

Solidair
Rubin deed dat samen met organisaties voor de verdediging van de vrouwenrechten en verklaarde dat ze haar persoonlijke mening verkondigde. De vrouwen verklaarden zich solidair met de dochter van Rosario Murillo, Zoilamérica Narváez die vanaf haar elfde misbruiikt en verkracht zou zijn door haar stiefvader Ortega. Zoilamérica heeft in 1998 Ortega aangeklaagd wegens misbruik en verkrachting, maar de Nicaraguaanse justitie sloot de zaak af terwijl Ortega zich bleef beroepen op zijn onschendbaarheid als parlementslid. In een vraaggesprek met dagblad La Prensa zei Rubin dat ze gelooft in die aanklacht: ‘Je gaat je niet op die manier publiek blootstellen, terwijl je getrouwd bent en kinderen hebt, voor iets dat een leugen zou zijn en niet zeker is. Het is niet gemakkelijk voor een vrouw om dit soort pijnlijke dingen te zeggen’. Ze verklaarde niet bang te zijn problemen te kijgen met president Lugo. ‘Op het moment dat hij me benoemde kende hij mijn opstelling als het gaat om de rechten van de vrouw .’ Ze hoopt dat het Interamerikaans Hof voor de Mensenrechten, waar een aanklacht ligt van Zoilamérica, de zaak eindelijk eens oppakt.

  Portret Ortega in bibliotheek Centrale Bank  

Aanklacht Zoilamérica
Op 22 mei 1998 klaagde Zoilamérica in het openbaar haar stiefvader Daniel Ortega aan wegens seksueel misbruik en verkrachting. De familie Ortega-Murillo sloot onmiddellijk de rijen rond de leider van de FSLN, in de tachtiger jaren president van het land. Het bericht kwam als een donderslag, want de aanklacht was gericht tegen een van de machtigste mannen van het land.
De kruisweg voor Zoilamérica begon in 1979 toen de revolutionaire leider in Costa Rica verbleef. Ze was toen elf jaar. Als haar moeder afwezig was, zo staat in de aanklacht, maakte Ortega van de gelegenheid gebruik om ‘me te betasten en mijn genitaliën aan te raken. Pas kort geleden (1998, jb) herinnerde ik me dat hij ook zijn penis in mijn mond stak’. De schrik en de schaamte maakten dat het kind niks aan haar moeder vertelde. De “commandant” vertoonde zich in de badkamer als ze zich aan het douchen was en masturbeerde terwijl hij naar haar keek en haar kleren streelde. ’s Nachts kwam hij haar kamer binnen waar ze sliep samen met haar broer Rafael en betastte haar en masturbeerde daarbij. ‘Hij zei dat ik geen lawaai moest maken om Rafael niet wakker te maken en vertelde me dat ik er op den duur plezier in zou krijgen.’
Na de sandinistische overwinning in hetzelfde jaar vertrok het gezin naar Managua waar Zoilamérica een eigen kamer kreeg, wat de nachtmerrie nog erger maakte. Ze leefde in een voortdurende paniek. Ze moest meedoen aan zijn seksuele spelletjes. ‘Ik moest me op een bepaalde manier bewegen en hij zei “je vindt het lekker, hè?” terwijl ik me absoluut stil hield en niet de kracht had om te gillen. Ik voelde me smerig en begon me vaak te douchen om de vuiligheid af te wassen.’ In 1982 werd ze verkracht. ‘Ik huilde en voelde me misselijk. Hij ejaculeerde over mijn lichaam om een mogelijke zwangerschap te vermijden... De nachten waren het verschrikkelijkst. Ik hoorde zijn stappen als hij in zijn militair uniform dichterbij kwam’ Het getuigenis bevat vele pagina’s en de verschrikking duurde bijna twintig jaar. Na jaren van psychiatrische behandeling durfde Zoilamérica eindelijk in de openbaarheid te komen.

In de doofpot
Toen het schandaal losbarstte, nam Murillo meteen de verdediging op zich van haar man en beschuldigde haar dochter ervan in een complot te zitten met de tegenstanders van het sandinisme. Vrouwenorganisaties verdedigden Zoilamérica, maar ze had geen schijn van kans met haar aanklacht. Het parlement wilde niet meewerken aan het opheffen van de onschendbaarheid van Ortega, waarschijnlijk omdat in die tijd al de onderhandelingen begonnen over een ‘pact’ tussen de corrupte ex-president Alemán en Ortega. Sandinistische rechters rekten en rekten en seponeerden tenslotte de zaak. Mensen die zich de zaak nog goed herinneren uit die tijd verklaren dat de sandinistische aanhang simpelweg van mening was dat stiefdochter en stiefvader ‘een relatie’ hadden. In 2004 presenteerde Murillo op radio Primeríssima een verzoening met haar dochter, hoewel Zoilamérica de beschuldigingen tegen haar stiefvader niet introk.
Op 4 juli dit jaar verscheen er een verklaring van Zoilamérica in de pers waarin ze verwees naar een artikel in het Spaanse dagblad El País over de zaak. Ze deelde mee dat ze na lang nadenken had besloten om te reageren op het verhaal in de krant. Ze herhaalde nog eens dat ze geen enkele regeling van welke aard dan ook had getroffen met haar stiefvader of haar moeder: ‘Mijn persoonlijk en politiek optreden is nooit voorwerp van onderhandeling geweest. Ik ben een overlever van seksueel misbruik en zal altijd betrokken blijven bij deze zaak’. Evenmin bestaat er een juridische of financiële regeling met een van de vorige regeringen. Zij zijn, zo schrijft Zoilamérica, vanaf 1998 medeplichtig aan het begunstigen van de onschendbaarheid in mijn zaak. Dat betekent een ernstig precedent in de benadering van het seksueel misbruik in de Nicarguaanse maatschappij.
Zoilamérica heeft samen met andere slachtoffers een stichting opgericht, Fundación Sobrevivientes, die doet aan preventie, scholing, onderzoek en hulp verleent aan slachtoffers.
Stichting Sobrevivientes.

Haar aanklacht ligt alleen nog bij het Interamerikaans Hof voor de Mensenrechten dat de zaak tegen de Nicaraguaanse Staat wél ontvankelijk heeft verklaard maar nog geen stappen heeft gezet. Slechts de vrouwengroepen die strijden tegen seksueel geweld en vóór de rechten van vrouwen hebben Zoilamérica consequent gesteund en doen dat nog steeds.

  Rosario Murillo  

CIA-agenten
De uitspraken van de Paraguayaanse minister Gloria Rubin op 14 augustus sloegen in als een bom in Nicaragua. President Ortega verscheen dan ook niet bij de inhuldiging van de nieuwe president Lugo in Paraguay en hield zich twee dagen schuil. Zijn vrouw, woordvoerster van de regering en van regeringspartij FSLN en bovendien coordinator van de zogenaamde Raden van Burgermacht, verdedigde opnieuw de belangen van haar man. Ze sprak minachtend over een ‘secretaresse van de derde of vierde categorie die nicht is van een vroegere minster van dictator Stroessner en getrouwd is met de eigenaar van verschillende radiostations’. Volgens Murillo worden Rubin en de vrouwenorganisaties gebruikt door het yankee-imperium en de CIA en betaald door de VS-ambassade. Murillo: ‘Al deze verhalen van de rechtse nationale en internationale media maken deel uit van een lastercampagne die we niet voor de rechter zullen uitvechten. Met dank aan God hebben we geleerd van kardinaal Obando om de verzoening te zoeken’.
Rubin is samen met haar man in eigen land bekend als strijdster tegen de dictatuur van Stroessner en zijzelf heeft aanzien als voorvechtster van de vrouwenrechten en als voorstander van legalisering van abortus. In Nicargua is met hulp van de FSLN, de partij van Murillo, iedere abortusingreep strafbaar gesteld. Murillo laat dan ook op de website van de regering ("Gloria Rubín: vinculada a Stroessner y CIA") weten hoe schandelijk Rubin’s standpunt is over abortus. Rubin heeft in het verleden vanuit de organisatie Kuña Aty samengewerkt met het ministerie in Paraguay waarvan ze nu hoofd is geworden. Ze maakt deel uit van de linkse regering van de katholieke ex-bisschop Lugo die in april dit jaar de verkiezingen won. Lugo maakte daarmee een einde aan de 61-jarige heerschappij van de rechtse Partido Colorado, departij die ook dictator Stroessner aan de macht bracht. Rubin is mede-auteur van een boek met getuigenissen van verkrachte en misbruikte vrouwen. Ze reageerde als volgt op de uitspraken van Murillo: ‘Deze mevrouw laat me lachen met haar teksten die wij gebruikten in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw, maar als dat maakt dat ze zich goed voelt met haar geweten als moeder, dan is dat haar zaak’.

Leugens
Presidentsvrouw Murillo verklaarde daarop dat dit soort ‘spoken en duivels uit het verleden’, zoals de aanklacht van dochter Zoilamerica, steeds opduiken als er verkiezingen in zicht zijn en dat ze alleen bedoeld zijn om haar en haar man zwart te maken. De annulering van het bezoek van Ortega aan Paraguay, zei ze, zou te wijten zijn aan een defect in de Boeing 737 die het echtpaar huurt voor buitenlandse regeringsreizen. Niettemin, Buitenlandse Zaken van Paraguay ontving de mededeling dat het bezoek niet doorging vanwege verplichtingen van Ortega in Jinotega, Nicaragua. De president reageerde niet rechtstreeks op de beschuldigingen uit Paraguay, maar verklaarde wél het volgende tijdens een bijeenkomst in Jinotega: ‘Omdat ze geen andere leugens meer voorradig hebben, beroepen ze zich op andere die ze gebruikt hebben in andere campagnes. Ze blijven ze bakken in dezelfde olie. Ze bakken opnieuw de leugens en schandes omdat ze nu niet kunnen zeggen dat de dienstplicht eraan komt’. Zoilamérica ging niet in het openbaar in op de kwestie, maar schreef een brief aan het weblog van de krant El Nuevo Diario. Ze zei dankbaar te zijn voor de tekenen van hulp door duizenden mensen uit Nicaragua en daarbuiten die zich solidair tonen met haar en haar zoektocht naar gerechtigheid.
De Nicaraguaanse Autonome Beweging van Vrouwen heeft laten weten dat Ortega overal ter wereld dezelfde protesten kan verwachten omdat de ‘beweging internationaal heel solidair is’. Na vrouwenorganisaties in Paraguay en na soortgelijke acties in Chili hebben dan ook vrouwen in Honduras meegedeeld dat Ortega niet welkom zou zijn bij een bijeenkomst van regeringsleiders op 25 augustus. Ze hebben dat ook gemeld aan de Hondurese president Manuel Zelaya. De minister voor Vrouwenzaken in Honduras trad af nog vóór het bezoek van Ortega omdat ze de uitnodiging van het staatshoofd niet met haar geweten in overeenstemming kon brengen. De kwestie kwam ook op de agenda van het Hondurese parlement, waar echter geen meerderheid was om Ortega de toegang te ontzeggen. Zelaya verklaarde dat Ortega democratisch is gekozen en dat hij het daarom verdiende om uitgenodigd te worden.
Ortega verscheen op 25 augustus op de viering van de aansluiting van Honduras bij ALBA, een petroleum- samenwerkingsverband van Venezuela, Cuba, Bolivia, Dominicaanse Republiek, Nicaragua en ook Honduras als het parlement van dat laatste land zijn goedkeuring geeft. De protesterende vrouwen hebben het ministerie voor Vrouwenzaken bezet uit protest tegen Zelaya die Ortega welkom heette. Ze verklaarden niet tegen de aansluiting bij ALBA te zijn, maar alleen tegen de aanwezigheid van ‘verkrachter’ Ortega.

Pedro Molina
  Vrouwen verzetten zich en belemmeren bezoek Ortega  

top
 
Bronnen: La Prensa; El Nuevo Diario; Weekblad Confidencial. Website Presidencia.
Tekst: Johan Biemans